Moda inspirowana historią (3). Mistrz Dior i wiek XIX.

Pierwszy post w Nowym Roku chciałam poświęci mojemu ulubionemu zagadnieniu, inspiracjom historycznym w modzie.

Poprzednie posty z tej serii:

Co łączy Wortha ze średniowieczem?
Alexander McQueen i rękawy a gigot.


Dziś wpis poświęcony prawdziwemu królowi projektantów, człowiekowi, o którym mówi się, że ocalił krawiectwo. Christian Dior, który po II wojnie światowej otworzył swój dom mody, marzył o tym, by przywrócić Francji pozycję lidera w krawiectwie haute couture, a kobietom (zmuszonym podczas wojny do oszczędności i wyrzeczeń) dać ubrania pełne luksusu i szyku, przywodzące na myśl stare tradycje krawieckie i najwspanialsze wytwory dawnego rzemiosła.

Pierwszą kolekcję pod własną marką Dior zaprezentował w 1947 roku. Prezentowane ubiory zachwyciły zarówno klientki jak i dziennikarzy. Projektant pokazał coś, czego do tej pozy nie znała francuska publiczność: stworzył nową sylwetkę, która będzie obowiązywać przez całe lata 50 i zachwycać kobiety aż do czasów współczesnych. Christian Dior umiera nagle w 1957 roku, ale te 10 lat twórczości odciśnie piętno na całej współczesnej historii mody.
Samą twórczość Diora i jego projekty można omawiać bez końca, ale chciałabym się tutaj skupić na jego związkach z XIX wiekiem.
Co więc było takiego wyjątkowego w tych projektach ?

Sylwetka

To chyba najistotniejsze z określeń definiujące modę danego okresu. Dior stworzył zupełnie nowy rodzaj sylwetki, niemniej jednak, zobaczcie, jak mocno osadził ją na wzorcach z poprzedniej dekady.
Słynny New Look charakteryzuje się mocno podkreśloną talią, obniżoną linią ramion i dołem podkreślającym kobiece kształty: mocno rozkloszowaną lub opinającą biodra spódnicą.

Dior w swoich projektach inspirował się kilkoma charakterystycznymi sylwetkami XIX wieku, głównie jego II połowy. Traktował je jako źródła inspiracji i twórczo przetwarzał dopasowując do współczesnych sobie realiów i estetyki.

Dior 1947 - [Szwecja] 1865

Dior 1949 - Emile Pingat ok 1860

Dior 1952 - [METmuseum] ok 1844

Dior 1957 -  Liberty of London, ok 1880 

Te porównania można mnożyć bez końca. Prześledzenie twórczości Diora (polecam katalog, link na końcu wpisu) i oglądanie jego ubiorów sprawia, że za każdym niemal razem mam małe deja vu. 

Zwróćcie uwagę, że nie tylko sama sylwetka (kształt, forma ubioru) jest podobna do historycznej, ale również sposób traktowania tkaniny: jej obfitość i pełne rozmachu wykorzystanie, bogactwo różnego rodzaju marszczeń, draperii, które służą nie tylko ozdobie, ale także podkreśleniu prestiżu i zamożności właścicielki. Nonszalancja i rozmach bez oglądania się na koszta.

O inspiracji dawnymi draperiami dobrze świadczy poniższe zestawienie:

Dior 1948 - [ilustracja francuskiego katalogu] 1886

Bielizna

Aby te wszystkie finezyjnie skonstruowane suknie należało zastosować odpowiednią bieliznę. Długo wywalczona swoboda od gorsetów i krępujących halek nie ma znaczenia. Córki odrzucają to, co wywalczyły matki i na powrót sięgają po gorsety, halki i stelaże, tak charakterystyczne dla mody XIX wieku.

Zwróćcie uwagę na poniższy element garderoby. Opisany jest na stronie MET jako underdress, czyli dosłownie: suknia spodnia, rodzaj wspomagającej bielizny, połączenie gorsetu i halki. Nie jest oczywiście gorset w znaczeniu XIX-wiecznym, halka też nie jest stelażem, niemniej jednak  - podobnie jak bielizna wiktoriańska - ma za zadanie zmieniać ciało, trzymać je w ryzach, nadawać mu nowy, pożądany kształt.

zobacz szczegóły na METmuseum

Bielizna wieczorowa, Dior 1955

Poniżej z kolei widać kilka halek i stelaży, które wcale nie tak bardzo są odległe od krynolin czy turniur (modelka na drugim planie). 

Fasony proponowane przez Diora to prawdziwe wyzwanie dla krawców i konstruktorów. Te powabne suknie zachwycające swą urodą i nadające właścicielkom tyle kobiecego wdzięku i szyku to skomplikowane, kilkuwarstwowe (i zapewne stosunkowo ciężkie) konstrukcje z wykorzystaniem fiszbin, sztywników, (kilo)metrów tiulu i kto wie czego jeszcze.

Dior (vintage dress - niestety bez daty)

Detale

Christian Dior był nie tylko mistrzem formy, ale także przykładał niezwykłą wagę do detali. Jego suknie były zdobione z niezwykłą pieczołowitością i zasługują na miana prawdziwych arcydzieł rzemiosła krawieckiego. Ręcznie naszywane kamienie i cekiny, hafty, aplikacje ze sztucznych kwiatów, misterne koronki przywodzą na myśl najwspanialsze suknie z poprzednich epok. Popatrzcie sami! Ja nie mogę oderwać oczu.

Dior "Junon", "Venus" 1949

Dior 1952

Dior "Vilmiron" 1952

Dior 1952

Dior "Palmyre" 1952

I na koniec polecam dwie publikacje Metropolitan Museum z informacjami o twórczości Christiana Diora i przepięknymi zdjęciami jego dzieł:

Christian Dior. Katalog wystawy z okazji 50-lecia New Look

Haute Couture. Historia wysokiego krawiectwa od Wortha do współczesności.


Kiedyś już wrzucałam na FB, ale mogło komuś umknąć więc przypominam że Met udostępnił nieodpłatnie sporą część swoich katalogów, także tych poświęconych historii ubioru. Bardzo polecam na długie zimowe wieczory:)

Coś męskiego, czyli mundury carskie z ok. 1900 r.

Ostatnio zorientowałam się, że w zasadzie nie wrzucałam żadnych ubiorów męskich (poza żupanem). Ponieważ dostałam bardzo fajne zdjęcia to postanowiłam się nimi z Wami podzielić.

Miałam okazję współtworzyć kostiumy do sztuki "Trzy siostry" Czechowa, a dokładnie mundury carskie z pocz. XX wieku wystawionej w krakowskiej PWST. Mundury te nie są replikami sensu stricte, ponieważ kostium teatralny rządzi się innymi prawami, niż rekonstrukcja historyczna. Niemniej jednak udało mi się wywalczyć, by forma (krój) i tkanina (wełna) były zgodne z realiami epoki. W zasadzie pominąwszy detale (guziki, obszycia pagonów) możemy je uznać na rekonstrukcje.

Mundury były tworzone przy wielkim zaangażowaniu studentów, którzy profesjonalnie podeszli do tematu i sami zrobili research źródłowy, dzięki czemu źródła miałam praktycznie podsunięte pod nos:) Tak to ja mogę pracować! Dzięki chłopaki!!!

Szyłam na podstawie znalezionych w sieci fotografii oraz książki Uniforma Rossijskogo Voennogo Vozdušnogo Flota (i stamtąd też pochodzą ilustracje).

Александр В. Кибовский, Кирилл В. Цыпленков, Алексей Б. Степанов,

Униформа Российского Военного Воздушного Флота: (1890 - 1935), Tom 1, Москвa 2004

A oto efekt końcowy. Moim skromnym zdanie chłopaki wyglądają obłędnie i im dłużej na nich patrzę tym bardziej przekonuję się o słuszności powiedzenia o mundurach, pannach i sznurze (no i że ładnemu we wszystkim ładnie oczywiście).

Oskar Winiarski

Mariusz Galilejczyk

Maksymilian Wesołowski

Patryk Kulik

Bartłomiej Cabaj

Moda inspirowana historią (2). Alexander McQueen i rękawy a gigot.

Ostatnio intensywnie śledzę modę lat 20 XIX wieku, ponieważ zaświtała mi w głowie myśl o Zlocie Krynoliny w Ojcowie. Na tę chwilę zupełnie nie wiem, czy się tam pojawię (nie wiem nawet czy dziewczyny mają jeszcze miejsca;)), ale fakt, że mam pretekst, żeby uszyć sobie coś z I poł. XIX wieku jest kuszący.

Zlot datowany jest na lata 1823-27 czyli rozkwit mody na rękawy a gigot lub jak kto woli "udziec barani". Jedni je kochają, inni nienawidzą, ja cały czas się waham;).

1830

Jako, że post ma dotyczyć inspiracji historią zacznę może od końca. Fakt, że Alexander McQueen inspirował się historią mody jest powszechnie znany. Odkrywanie źródeł tych inspiracji jest fascynujące, niemal każda jego kolekcja jest pełna odniesień historycznych i jest to temat o którym na pewno będę jeszcze wspominać.
Przeglądając kiedyś pokaz It's only a game z 2005 roku natknęłam się na suknię o zadziwiającej konstrukcji. Jako, że jestem lekko skrzywiona na tym punkcie, to utkwiła mi ona w pamięci. McQueen tworząc kolekcję zainspirował się partią szachów rozgrywaną w jednej z części Harrego Pottera i potraktował ją pretekst do ukazania starcia kultur: zachodnioeuropejskiej i tych będących poza jej zasięgiem.
Polecam Wam obejrzenie tego pokazu (filmik poniżej) i ubiorów z kolekcji.






  


A to suknia, której konstrukcja (a konkretnie drapowanie spódnicy) zwróciła moją uwagę:




I ostatnio zobaczyłam suknię z ok 1830 roku ze zbiorów LACMA i skojarzyłam ten sam sposób drapowania tkaniny:




Suknia jest przepiękna, jedna z najładniejszych z tego okresu, szczegóły do obejrzenia TU.

Nawet kolory się zgadzają;) Oczywiście proszę nie traktować tych moich zestawień śmiertelnie poważnie. Nie mam żadnych dowodów, że McQueen się powyższą suknią inspirował (chociaż pracował w taki sposób, że nie jest to nieprawdopodobne), ale lubię sobie takie tropy tworzyć.

Zaproszenie. Średniowieczne Niepołomice 19- 22 czerwca.

Wszystkich zainteresowanych rekonstrukcją średniowiecza chciałabym zaprosić na pewne szczególne dla mnie wydarzenie, które będzie miało miejsce w najbliższy długi weekend.

Po raz trzeci w Niepołomicach odbędzie się impreza organizowana przez przyjaciół z Niepołomic przy współudziale Chorągwi Konrada VII (bliżej znanej jako Śląska). 

Zrekonstruujemy (a przynajmniej postaramy się) turniej w realiach końca XIV wieku. Wydarzenie jest otwarte dla publiczności, wstęp wolny.

Jeśli ktoś byłby zainteresowany wzięciem udziału jako rekonstruktor, szczegóły znajdzie TUTAJ. Nie zapomnijcie o przesłaniu zdjęć! (na adres poszewc@wp.pl lub mój)

Filmik dla zachęty:)

Plan imprezy wygląda mniej więcej tak:

Czwartek 19 czerwca: 

godz.16.00 rynek w Niepołomicach

Książę Ludwik II legnicko-brzeski ogłasza turniej rycerski na zamku w Niepołomicach.

Przybyli rycerze zgłaszają swój udział w turnieju.

Piątek 20 czerwca:

godz. 13.00 dziedziniec zamkowy

Rozpoczęcie pieszego turnieju rycerskiego – w trakcie przewidziana przerwa

Finał około godz. 17.00

Sobota 21 czerwca:

od godz. 13.00 do 17.00 teren obozu

Otwarty obóz dla zwiedzających – prezentacja warsztatów, manewry piechoty i inne

godz. 19.00 centrum Niepołomic

Przemarsz uczestników turnieju ulicami miasta

Niedziela 22 czerwca:

godz. 13.00 parkur pod zamkiem

Konny turniej rycerski

Na koniec kilka zdjęć z ubiegłorocznych Niepołomic.

Zapraszamy!

Moda inspirowana historią (1). Co łączy Wortha ze średniowieczem?

Już jakiś czas temu wrzucałam na Facebook zdjęcie tej sukni. Była ona prezentowana w zeszłym roku na wystawie Paris Haute Couture. Zachwycałam się wówczas tkaniną, z której została wykonana. Ponieważ posty fejsbukowe nie dają szansy na rozwinięcie swoich myśli postanowiłam przypomnieć o niej raz jeszcze, tym razem na blogu.

Uwielbiam wyszukiwanie w modzie inspiracji historycznych. To chyba najprzyjemniejszy moment, kiedy widzisz, że twórca ubioru odwołał się do czegoś wcześniejszego i udaje Ci się to odkryć. Patrzysz na projekt,rozpoznajesz tę inspirację i czujesz jakąś nić nić porozumienia z autorem, masz wrażenie, że puścił on Ciebie oko, a ty kiwasz mu głową i rzucasz w myślach "tu cię mam!". Może dorabiam tu teorię, ale naprawdę uwielbiam to robić;)

Na początek zdjęcie sukni, datowanej na na 1895 rok, czyli na sam koniec życia Wortha.

Charles Frederick Worth.

Worth to pierwszy kreator mody we współczesnym rozumieniu tego słowa. Działał w II poł. XIX wieku i był nieodrodnym dzieckiem epoki w której żył. Tworzył spektakularne suknie, które były kwintesencją najdoskonalszych technik krawieckich wypracowanych w poprzednich dekadach. Jednocześnie patrzył na ubiór tak, jak nie robił tego dotąd nikt inny: wniósł do mody dbałość o spójny charakter projektu i wyrafinowaną kompozycję.

Dziewiętnastowieczne fascynacje historią.

XIX wiek to epoka powstawania państw narodowych i poszukiwania przez ich obywateli własnej tożsamości w oparciu o historię. Wielkie gmachy użyteczności publicznej, których budowa stała się wówczas konieczna projektowane były w stylach historycznych, lecz oczywiście przekształconych i dopasowanych do nowej estetyki, uwzględniających zdobycze technologiczne. Powstają więc dzieła neostylowe: neogotyckie, neoromańskie, neorenesansowe, neoklasycystyczne. To także czas, w którym zainteresowano się zabytkami, archeologią, renowacją i rekonstrukcją dawnych obiektów.

Moda jest dziedziną rzemiosła artystycznego i w niej również widoczne są zjawiska, które dzieją się w tzw. wysokiej sztuce. Ta suknia jest tego doskonałym przykładem.

Worth do jej stworzenia posłużył się tkaniną we wzór popularny w późnym gotyku i w renesansie. Pierwowzorem były aksamity z motywem owocu granatu lub szyszki pinii, a powyższa tkanina to przykład kompilacji obu z nich.

Poniżej kilka przykładów zachowanych tkanin, głównie z II poł. XV wieku:

http://mis.historiska.se/mis/sok/fid.asp?fid=95725&g=1

http://collections.vam.ac.uk/item/O84666/silk-unknown/

http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/46.156.120

http://www.clevelandart.org/art/1918.240

http://collections.vam.ac.uk/item/O13612/velvet-unknown/

k. XVw, Muzeum Bargello, Florencja

http://www.metmuseum.org/collection/the-collection-online/search/219394

Nawiązanie do tkanin historycznych nie kończy się na samym wzorze. Worth musiał być świadom trójwymiarowości tych wspaniałych jedwabnych aksamitów, ich przestrzennego charakteru, gry światłem i cieniem oraz tej niesamowitej zmienności, która sprawia, że w zależności od oświetlenia i kąta patrzenia materiał zmienia się ożywając pod wpływem najdrobniejszego ruchu. Aksamit jedwabny to tkanina, która potrafi zarówno odbijać, jak i pochłaniać światło, co doskonale widać, gdy porównamy partie ramion i dołu sukni na zdjęciu. Możecie sobie wyobrazić, jak wygląda to na żywo...
Niemniej jednak tkanina oczywiście nie repliką (a przynajmniej nic mi na ten temat nie wiadomo). Worth uprościł motyw i dopasował go do estetyki secesyjnej.

Kolejnym aspektem tkaniny z jakiej wykonano suknię jest rozmieszczenie wzoru. Motyw został ułożony tak, by podkreślał figurę posiadaczki. Wzór podkreśla linię talii, bardzo pożądaną w tym okresie i rozszerza się ku biodrom, dzięki czemu jego pełną urodę możemy podziwiać na spódnicy pozbawionej dodatkowych ozdób. Od talii w górę idą linie podkreślające biust. Dekolt dekoruje linia V, stójka również ujęta jest dekorację w kształcie przypominającym serce. To bardzo prosta, wręcz minimalistyczna w kroju suknia, jedynym urozmaiceniem jej formy jest bufka rękawa, również podkreślona specjalnym ułożeniem wzoru. Rękawy zostały skrojone tak, by wyszczuplić ręce: ciemne partie dekorują jedynie ich zewnętrzną część.

Podobnie rozplanowano tył sukni. Tutaj jednak autor zdecydował się podkreślić linię pośladków przyozdabiając je wzorem odwróconego tulipana, który powstał przez odpowiednie docięcie kawałków tkaniny.

Żałuję, że nie było mnie w Paryżu na tej wystawie, mam nadzieję, że jeszcze kiedyś suknia będzie eksponowana. Najbardziej niesamowite jest dla mnie to, że o całej jej urodzie stanowi właśnie wzór na tkaninie. Jak podpowiedział mi kiedyś Piotr Szaradowski z Muzealnych Mód tkanina ta powstała na specjalne zamówienie domu mody, co z zresztą jest logiczne, gdyż tak świadome i doskonałe dopasowanie proporcji i kształtu wzoru do ludzkiego ciała nie mogło być dziełem przypadku.
A tak na koniec: serdecznie polecam blog Piotra, zwłaszcza osobom zainteresowanym modą trochę bardziej współczesną!

Turban i średniowiecze: uzupełnienie poprzedniego postu.

Kochani, ponieważ poprzedni post wywołał małą dyskusję i myślę, że częściowo został źle zrozumiany postanowiłam doprecyzować swoje zdanie w tym temacie.

Otóż nie jest prawdą, że turbany (czyli te chusty multum razy obwiązane wokół głowy, tworzące rzędy cieniutkich ruloników) są poprawne! Jeśli ktoś w tamtym poście chce znaleźć potwierdzenie tej tezy to jest w błędzie! Napisałam o tym na samym początku, wrzucając swoje zdjęcie jako antyprzykład, tego jak chusty NIE należy wiązać.

Druga sprawa to zawój poprawny historycznie, czyli ten dla którego ikonografią dysponujemy. Przyjrzyjcie się obrazkom, jak bardzo różni się on od tych nieszczęsnych rzędów ruloników.Obrazki są podane na tacy, niczego nie trzeba szukać, wystarczy poświęcić chwilę i krytycznie na nie spojrzeć.

Trzecia sprawa: KONTEKST. Temat, o którym pisze Marta z Acus et filum. Tu po raz kolejny odsyłam do obrazków. Jeśli gotujesz, sprzątasz, orzesz pole czy odbierasz poród możesz obwiązać chustą głowę, ale proszę tego wpisu nie traktować jako usprawiedliwienie dla noszenia zawoju non stop, niezależnie od pory dnia, rodzaju wykonywanej czynności czy statusu społecznego. To nie jest tak, że zawój to tylko biedota, ale zgodnie z moim stanem wiedzy na dzisiaj na pewno jego noszenie jest ściśle związane z pracą.